ROI Hesaplama

Nasıl çalışır

ROI (yatırım getirisi), bir yatırımın yatırılan tutara göre ne kadar kazandırdığını ya da kaybettirdiğini ölçer:

kazanç = son değer − yatırım
ROI % = kazanç / yatırım × 100

ROI, paranın ne kadar süre bağlı kaldığı hakkında bir şey söylemez. Aynı ROI'ye sahip iki yatırım, biri bir yılda biri on yılda geldiyse çok farklıdır. İsteğe bağlı elde tutma süresi bunun içindir. Süreyi girerseniz hesaplayıcı yıllık getiriyi de gösterir; bu, aynı son değere bileşik olarak ulaşan yıllık orandır:

yıllık ROI % = ((son değer / yatırım) ^ (1 / yıl) − 1) × 100

İkinci sekme hesabı tersine çalıştırır. Bir tutar ve hedef ROI verildiğinde son değeri ve kazancı bulur:

son değer = yatırım × (1 + ROI % / 100)

Tüm tutarlar dahilde ondalık sayı olarak değil, tam kuruş cinsinden işlenir. Hedef sekmesinde kazanç en yakın kuruşa yuvarlanır (tam ortada sıfırdan uzağa) ve gösterilen kazanç her zaman son değer eksi yatırımdır; yani rakamlar kuruşu kuruşuna tutar. ROI yüzdeleri bu tutarlardan hesaplanır.

Yatırım tutarı sıfırdan büyük olmalıdır, çünkü ROI ona göre ölçülür; hiç para yatırılmadıysa araç sayı yerine hata verir. Son değer sıfır girilebilir ve −%100 sonucunu verir. Elde tutma süresi 0,01 ile 100 yıl arasında olabilir; yani bir yıldan kısa da girilebilir: altı ay için 0,5 yazın.

Yıllık ROI, bileşik yıllık büyüme oranıdır

Hesaplayıcının gösterdiği yıllık getiri, finans kaynaklarında CAGR (bileşik yıllık büyüme oranı) diye geçen değerin aynısıdır; formül aynıdır. Aynı son değere ulaşan sabit bir yıllık oranı anlatır. Gerçek yatırımlar nadiren sabit gider, bu yüzden bunu her yıl olanın değil, ortalama bir yolun özeti olarak okuyun.

Toplam ROI'yi yıl sayısına bölmek kestirme yol değildir. 25.000 TL'nin 5 yılda 45.000 TL olduğunu düşünün. Toplam ROI %80'dir ve 80 / 5 bölümü yılda %16 gibi görünür. Oysa 25.000 TL'yi 5 yıl boyunca yılda %16 ile bileşik büyütürseniz 25.000 × 1,16⁵ ≈ 52.509 TL eder; gerçekte eline geçen 45.000 TL'den fazla. Doğru yıllık oran 1,8^(1/5) − 1 = %12,5'tir.

Bir yıldan kısa süreler de aynı şekilde çalışır. 3 ayda (0,25 yıl) 10.000 TL'nin 10.300 TL olması 1,03 oranıdır; yıllığa çevrilince 1,03⁴ − 1 = %12,55 çıkar.

ROI kâr marjı değildir, ROAS da değildir

ROI, kârı koyduğunuz paraya böler. Kâr marjı ise kârı satış fiyatına böler. Bir ürünü 80 TL'ye alıp 120 TL'ye satan kişi 40 TL kazanmıştır: 80 TL üzerinden ROI 40 / 80 = %50, marj ise 40 / 120 = %33,3'tür. Hangisinin doğru olduğu sorduğunuz soruya bağlıdır: ROI paranızın ne kazandığını, marj her satışın ne kadarının size kaldığını söyler.

ROAS (reklam harcaması getirisi) üçüncü bir kavramdır. Reklam giderini kâra değil, gelire böler; bu yüzden işletme zarar ederken bile iyi görünebilir. 2.000 TL'lik reklam 5.000 TL satış getirdi ve satılan malın maliyeti 3.600 TL olsun: ROAS 2,5'tir, ama toplam harcama 5.600 TL, geri dönen 5.000 TL'dir; kazanç −600 TL, ROI ise −600 / 5.600 = −%10,7. Reklam tarafı için reklam metrikleri hesaplama aracına bakın.

Örnekler

Toplam getiri. 1.000 TL yatırıyorsunuz ve pozisyon satarken 1.500 TL ediyor. Kazanç 500 TL, ROI %50.

Yıllık getiri. Aynı %50'ye 2 yılda ulaşmak yıllık %22,5 getiri demektir, çünkü 1,5'in yarım kuvveti 1,2247'dir. 3 yılda ulaşırsa yılda %14,5 olur. Ne kadar uzun sürerse yıllık oran o kadar düşer.

İki yatırımı karşılaştırma. A yatırımı 5 yılda %40, B yatırımı 2 yılda %25 getirdi. Düz ROI'ye göre A daha iyi görünür, ama yıllık bazda A yılda %7,0, B yılda %11,8 kazandırdı.

Hedef ROI. 5.000 TL üzerinden %12 getiri istiyorsunuz. Son değer 5.600 TL, kazanç 600 TL.

Zarar. 1.000 TL'nin 800 TL ile bitmesi −200 TL kazanç, yani −%20 ROI demektir. 5 yılda bu, yılda −%4,4'tür.

Yüzde ile tutar. 500 TL üzerinden %40 ROI 200 TL kazançtır. 50.000 TL üzerinden %8 ROI ise 4.000 TL kazançtır. Yüzde, paranın ne kadar verimli çalıştığını gösterir, ne kadar kazandırdığını değil; bu yüzden aracın gösterdiği iki rakama birlikte bakın.

Zararı kapatmak için gereken kazanç. Başa dönmek için gereken kazanç, yüzde olarak zarar / (100 − zarar) formülüyle bulunur:

| Zarar | Başa baş için gereken kazanç | |---|---| | %10 | %11,1 | | %20 | %25 | | %30 | %42,9 | | %50 | %100 | | %75 | %300 |

Herhangi bir satırı hedef sekmesiyle sınayabilirsiniz: %75 zarardan sonra 1.000 TL, 250 TL olur ve %300 hedef ROI 250 TL'yi tekrar 1.000 TL yapar.

Dikkat edilecekler

• Yatırımları yıllık rakam üzerinden karşılaştırın. Düz ROI, daha uzun elde tuttuğunuz yatırımı kayırır. Bir şeyi sıralamadan önce elde tutma süresini ekleyin.
• Zararı kapatmak daha büyük kazanç ister. %20 zarardan sonra başa baş için %25, %50 zarardan sonra %100 kazanç gerekir. Büyük zararlardan kaçınmanın ortalama getiriden daha önemli olmasının sebebi budur.
• Tutarları masraflardan sonra girin. Komisyon, vergi, bakım ve finansman maliyetleri gerçek getiriyi düşürür. Bunları son değerden çıkarmazsanız ROI, elinizde gerçekten kalandan yüksek çıkar.
• ROI riski ve enflasyonu görmez. Riskli bir bahisten gelen yüksek ROI, güvenli bir yatırımdan gelen aynı ROI ile eşdeğer değildir; yıllık %4 enflasyonda nominal %3 getiri alım gücünü eritir. Düzenli ödemeler ve uzun yıllar boyunca bileşik getiri için bileşik faiz hesaplama daha uygundur.
• Çok kısa süre yıllık rakamı şişirir. Bir haftada %2 kazanç, kimsenin tekrarlayamayacağı devasa bir yıllık orana dönüşür. Yıllık rakamı tahmin değil, karşılaştırma aracı olarak görün.
• ROI aradaki zamanlamayı görmez. Tek bir giriş tutarı ve tek bir çıkış tutarı görür. Yol boyunca aldığınız kira, temettü gibi ödemeleri son değere ekleyebilirsiniz, ama bu onları son gün elinize geçmiş sayar. Farklı tarihlerde para eklediyseniz ya da çektiyseniz tek bir ROI bunu anlatamaz.
• Neyin yatırım sayıldığına karar verin. Yukarıdaki reklam örneğinde yatırım olarak yalnızca 2.000 TL'lik reklamı saymak, 5.600 TL'nin tamamını saymaktan çok farklı bir rakam verir. Karşılaştırdığınız her şeyde aynı tanımı kullanın.
• Her şey tarayıcınızda çalışır. Girdiğiniz tutarlar bir sunucuya gönderilmez.

Yatırımın getirisi yerine bir satıştaki marjı hesaplamak istiyorsanız kâr marjı hesaplama aracını kullanın.